از صفر تا صد نوشتن استراتژی کسب و کار

5.0
5.0/5
(دیدگاه 2 کاربر)
استراتژی کسب و کار
اگر برای خواندن مقاله زمان نداری، میتونی PDF اش رو دانلود کنی و بعدا بخونی.
در این مقاله می خوانید:

کسب وکارهای مختلف اهداف مختلفی دارند و مسیرهای مختلفی را برای تحقق این اهداف طی می کنند. استراتژی کسب و کار مسیرهای رسیدن به هدف را میسر می سازد. اگرچه درک تعریف استراتژی کسب وکار آسان است، اما تبدیل شدن به یک کسب وکار موفق و تدوین یک استراتژی درست کاری پر چالش است.

در پاسخ به سوال متداول ” استراتژی چیست ” باید بگوییم که استراتژی کسب و کار ترکیبی از تمام تصمیمات اتخاذ شده و اقدامات انجام شده توسط تجارت برای تحقق اهداف تجاری و تأمین موقعیت در بازار رقابتی است. استراتژی ستون فقرات تجارت است، زیرا نقشه راهی است که به اهداف مورد نظر منجر می شود. هرگونه خطا در این نقشه راه می تواند منجر به گم شدن کسب و کار در جمع رقبای قدرتمند شود.

در مقاله پیش رو به سوالات زیر پاسخ خواهیم داد:

  • ۱
    استراتژی چیست؟
  • ۲
    استراتژی چه اهمیتی برای کسب و کارها دارد؟
  • ۳
    تدوین استراتژی چه مزایایی برای یک کسب و کار دارد؟
  • ۴
    استراتژی کسب و کار شامل چه بخش هایی است؟
  • ۵
    انواع استراتژی های کسب و کار کدامند؟

تعریف استراتژی

در ادامه به چندین تعریف استراتژی اشاره می کنیم که همه آن ها به یک معنی هستند:
  • ۱
    استراتژی کسب و کار را می توان به عنوان سلسله مراتب یا مجموعه تصمیماتی که به کارآفرینان در دستیابی به اهداف خاص تجاری کمک می کند، تعریف کرد. تدوین استراتژی کسب و کار چیزی نیست جز یک برنامه جامع مدیریتی که مدیریت سازمان برای تأمین موقعیت رقابتی در بازار، ادامه فعالیت خود، جلب رضایت، وفاداری مشتریان و دستیابی به اهداف مورد نظر در تجارت آن را تنظیم می کند.
  • ۲
    استراتژی کسب و کار به معنی استفاده از منابع محدود موجود در محیط کسب وکار به منظور به وجود آوردن مزیت رقابتی با رقبا است. برای اینکه بقا و توسعه کسب وکارمان را رقم بزنیم باید استراتژی های مناسب و همسو با اهدافمان را تدوین کنیم. 
  • ۳
    همه ما می دانیم که کسب و کار بدون هدف مانند زنبور بی عسل است. یعنی باید بدانیم که می خواهیم به کجا برسیم، سالانه چقدر سودآوری داشته باشیم و … . برنامه و مسیری که برای رسیدن به اهداف کسب و کارمان باید مشخص کنیم، استراتژی کسب و کار نام دارد. معادل فارسی استراتژی، راهبرد است که با تعریف بالا کاملا همخوانی دارد.

تعریف استراتژی کسب و کار از زبان متخصصین

آلفرد چندلر، استاد مدرسه کسب و کار هاروارد

“استراتژی یعنی تعیین اهداف بلندمدت کسب و کار و تخصیص منابع لازم برای دستیابی به اهداف.”

مایکل پورتر، از شناخته‌ترین تئوریسین‌های کسب و کار:

در این تعریف مایکل پورتر به مزیت رقابتی که هر کسب و کار باید به آن توجه داشته باشد اشاره می کند تا تعریف را کامل تر کند.

بیشتر بخوانید: اسرار فروش زیگ زیگلار، از برترین مربیان فروش دنیا

اهمیت استراتژی کسب و کار

اهمیت استراتژی کسب و کار

دنیای اقتصاد با شتاب در حال تغییر است. تکنولوژی های موجود، پیشرفت می‌کنند و پیچیده‌تر می‌شوند، محصولات و خدمات رقبا بهبود می‌یابند، تقاضا تغییر می‌کند، ترجیحات و انتظارات مشتری جابجا می‌شود و فشار خریداران بر سازمان بیشتر می‌شود. تمامی این تغییرات باعث می‌شوند که کارآمدی روش ها و رفتارهای کسب و کار روز به روز کمتر شود. از این‌رو چاره‌ای جز انطباق با محیط وجود ندارد. استراتژی توانایی این انطباق را به کسب و کار می دهد.

منابعی که در اختیار کسب و کار است و به آن ها دسترسی دارد، بسیار محدود هستند. استراتژی اهداف و راه های رسیدن به آن ها را مشخص کرده و منابع را به هر کدام اختصاص می دهد.

استراتژی مجموعه‌ای از روش‌های خلاقانه است که به سازمان کمک می‌کند تا رقابت کند. با مشخص شدن یک برنامه مشخص برای رسیدن به اهداف، نقاط قوت در کانون توجه قرار می‌گیرد و می‌توان با تقویت آنها، از آن به عنوان یک مزیت رقابتی استفاده کرد.

مزایای استراتژی برای کسب وکارها

استراتژی یک طرح کلی از تمام اعمال و مقصود های شرکت است که با توجه به اهداف سازمان حالت انعطاف پذیری به خود می گیرد و در هر زمان نیاز باشد طرح آن تغییر می کند. یک استراتژی کسب و کار موفق این مزیت ها را دارد:

سطوح مختلف استراتژی کسب وکار

سطوح استراتژی کسب و کار

در یک سازمان افراد در سمت ها و رده های مختلفی قرار می گیرند. بسته به اینکه در کجای چارت سازمانی قرار می گیرند وظایف و عملکرد های مختلفی نیز از آنها انتظار می رود. استراتژی سازمان در اندازه ها و سطوح مختلف ارائه می شود.

تمام استراتژی های تدوین شده به استراتژی های پایه ای باز می گردند. در ادامه استراتژی های پایه ای کسب و کار را برای شما تعریف کنیم تا بتوانید یک مدیریت قدرتمند داشته باشید. فرایند برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک  دارای سه سطح به شرح زیر است:

استراتژی سطح کلان و کلی سازمان (Corporate-level Strategy)

روش مدیریت استراتژیک مشارکتی در سطح های بسیار بالا برای مدیران شرکت های بزرگ پیاده سازی می شود. در این روش مدیران به یک تعامل سازنده برای رشد بازار صنعت خود می رسند. در حین رقابت می توان با استفاده از چنین استراتژی های ارزنده ای بازار صنعت خود را نسبت به سایر بازارها در سطح بالاتری نگه دارید.

استراتژی بخش یا واحد‌های تجاری (Business-level Strategy)

این استراتژی که به استراتژی واحد کسب و کار هم معروف است که برای تدوین هر چه بهتر آن ترکیبی از دو روش بالا را استفاده می نمایند. برای این منظور شما بایستی به صورت دقیق تعیین کنید که چگونه قرار است در بازار با رقبا به رقابت بپردازید و از آنها عقب نمانید. چگونه محصولات خود را با کیفیت عالی ارائه و برای آنها مشتری جذب کنید.

استراتژی وظیفه ای یا عملکردی (Functional-level Strategy)

ما بایستی با کمترین تعداد کارکنان بالاترین میزان راندمان را برای کسب و کار خود به دست بیاورید. در این روش استراتژی شما برای تک تک واحدهای سازمان خود برنامه ریزی نموده و آنها را در مسیر رشد شرکت قرار می دهید. اینکه میزان منابع مصرفی لازم برای توسعه شرکت چقدر باشد و به کدام بخش ها اختصاص یابد، پاسخ هایی است که شما در استراتژی کارکردی به آنها خواهید رسید.

اجزای استراتژی کسب و کار

اجزای استراتژی کسب و کار

چشم انداز، ماموریت، استراتژی، هدف و ارزش! جمع این موارد استراتژی کسب و کار را تشکیل می دهد. در ادامه به تعریف تمام آن ها می پردازیم:

ماموریت یا mission

ماموریت را می توان فلسفه و علت وجودی هر کسب و کاری دانست، یا به زبان دیگر کاری که هر کسب و کاری در وضعیت فعلی خود انجام می‌دهد.

ارزش ها یا values

ارزش های سازمانی، اصول و چارچوب‌هایی هستند که تمام سازمان به آن‌ها وفادار است و فراتر از هر قانون و قاعده‌ای قرار می‌گیرند. اگر این ارزش ها به درستی اجرا شوند، جزئی از فرهنگ سازمانی خواهند شد. اصولی مثل صداقت، کار تیمی، کیفیت، تلاش، شفافیت، ادب، حفظ کرامت انسانی، خلاقیت، نوآوری، مسئولیت پذیری، تعامل بهتر با مشتری و رضایت مشتری و …

چشم انداز یا vision

در این قسمت پیش بینی می شود که کسب و کار ما قرار است به کجا برسد و مقصد نهایی را مشخص می کند. چشم انداز را می‌توان تصویری از آینده کسب و کارمان تعریف کرد، یعنی آن‌چیزی است که دوست داریم به آن برسیم. چشم انداز هدفی بلندمدت است با ویژگی آرمانی بودن!

گام های تعیین استراتژی

استراتژی 4

در تعیین استراتژی کسب و کار ابتدا باید چشم انداز و ماموریت آن کسب و کار مشخص شده، سپس اهداف بلند مدت تعیین شوند. بعد از آن با تحلیل ماتریس SWOT استراتژی کسب و کار انتخاب می شود. در آخر نیز اهداف کوتاه مدت در راستای تمام این موارد مشخص می شود. در ادامه به توضیح هر کدام از این گام ها می پردازیم:

۱. تعیین چشم انداز

به نظر شما چرا چشم انداز مهم است و باید در ابتدا تعیین شود؟

  • ۱

    چشم اندازها کنترل کننده کسب و کار هستند

    چشم اندازها از گمراه شدن کسب و کارها و خارج شدن آن ها از مسیر اصلی جلوگیری می کنند.
  • ۲

    چشم اندازها الهام بخش و انگیزاننده‌اند.

    چشم اندازها انرژی شما را افزایش می‌دهد، انتخاب چشم اندازی مناسب می‌تواند عامل انگیزشی برای هر کسب و کاری باشد.
  • ۳

    چشم اندازها چراغ راه هر کسب و کاری هستند.

    چشم اندازها کسب و کار شما را در راه پر پیچ و خم رقابت یاری می کنند.

۲. تعیین ماموریت

برای نوشتن ماموریت به این سوالات پاسخ دهید:
۱. محصول یا کسب و کار من چه مشکلی را از جامعه حل میکند؟

۲. محصول من چه احساسی از مشتریان را درگیر خواهد کرد؟ شادی، اطمینان، راحتی، امنیت و…

بعد از نوشتن ماموریت، آن را در مکان کسب و کارتان نصب کنید و انتشار دهید تا همواره آن را به یاد داشته باشید و از مسیر اصلی خود خارج نشوید.

بیشتر بخوانید: اهمیت نوشتن ماموریت

۳. تعیین اهداف بلندمدت

داشتن هدف‌ در کسب و کار، باعث تمرکز و برنامه ‌ریزی برای رسیدن به مقصد می‌ شود. برای هدف‌ گذاری باید به این سه سوال پاسخ دهید:
۱. در حال حاضر کجا هستیم؟
۲. به کجا می‌ خواهیم برسیم؟
۳. برای رسیدن به این مقصد، چه‌ کارهایی باید انجام دهیم؟

هدف گذاری ویژگی هایی دارد که اگر رعایت شوند تمرکز ذهن را برای رسیدن به آنها زیاد می کند. از جمله این ویژگی ها می توان به ایجاد انگیزه، مبدا و مقصد داشتن، زمان بندی، تسریع کار و … اشاره کرد.

بیشتر بخوانید: ویژگی های یک هدف خوب

برای تشخیص اهداف بلند مدت سازمانی به تحلیل محیط درونی سازمان و بررسی نقاط ضعف و قوت خود و تحلیل محیط بیرونی سازمان بررسی فرصت ها و تهدید های پیش رو نیازمند خواهیم بود که با استفاده از ماتریس SWOT مشخص خواهد شد.

۴. بررسی، ارزیابی و انتخاب استراتژی با SWOT

در این گام با استفاده از ماتریس SWOT استراتژی مناسب با کسب و کار خود را پیدا می‌کنیم:

انواع استراتژی های کسب و کار

انواع استراتژی های کسب و کار

استراتژی تهاجمی (SO)

این نوع استراتژی‌ها از جنس نوآوری و خلاقیت در کسب و کار شما هستند. هنگامی که کسب و کار در شرایط بسیار خوبی قرار دارد، می توانید از این دسته از استراتژی ها نظیر: رشد، سرمایه‌گذاری و توسعه بازار یا محصول و … استفاده کنید.

استراتژی رقابتی (ST)

کسب و کار ما در این مرحله عملکرد قوی و خوبی دارد اما با این حال از خطر تهدیدهای محیط بیرونی مصون نیست. حالا سوال اینجا است که چگونه با وجود نقاط قوت خود می توانیم تهدیدها را بی اثر کنیم؟ عنصر کلیدی این قسمت «ثبات در عین رقابت » محسوب می شود.

استراتژی تدافعی(WT)

در این موقعیت کسب و کار به شدت ضعیف است و نقطه قوتی برای رهایی از خطر تهدیدها ندارد. در این مواقع می توان از راهکارهایی نظیر عقب نشینی، تعطیلی و انحلال و … استفاده کرد.

استراتژی محافظه کارانه(WO)

در این حالت کسب و کار اگرچه با عملکرد ضعیف تری نسبت به رقبا مشغول به فعالیت است، اما فرصت‌های خوبی هم دارد. جنس راهکارهای این موقعیت نیز از دسته رشد، سرمایه گذاری و نوآوری خواهد بود، اما عنصر احتیاط و محافظه کاری به آن اضافه خواهد شد.

تجزیه ‌و تحلیل SWOT و کاربردهای آن

یکی از مهم‌ترین مراحل در تعیین استراتژی کسب‌وکار، شناسایی نقاط قوت و ضعف سازمان و رقبا و تجزیه‌وتحلیل فرصت‌های بالقوه سازمان است. شناسایی نقاط قوت و ضعف باید با واقع‌بینی همراه باشد و سازمان همان‌گونه که هست معرفی شود.
پیش از شناسایی گزینه‌های استراتژیک بهتر است جایگاه کنونی سازمان را با استفاده از تجزیه‌ و تحلیل ماتریس SWOT تعیین کنیم. SWOT نوعی تجزیه‌ و تحلیل است که نقاط ضعف و قوت داخلی سازمان را با فرصت‌ها و تهدیدهای خارجی پیوند می‌دهد. نقاط قوت و ضعف مبتنی بر منابع بوده و فرصت‌ها و تهدیدها مبتنی بر محیط هستند. 

اشتباهات رایج در تحلیل SWOT

  • ۱
    رایج‌ترین اشتباهی که در تجزیه ‌و تحلیل SWOT انجام می‌شود این است که این روش کاملاً جامع و بدون اشتباه فرض می‌شود. در صورتی که این روش به‌ندرت کمبودهای واقعی را نشان می دهد و مسائل مهم استراتژیک سازمان از قلم می‌افتد و استراتژی کسب و کار به خوبی پیش نمی‌رود.
  • ۲
    اشتباه دوم تهیه فهرستی طولانی از نقاط قوت و ضعف است که پشتوانه تحلیلی و منطقی کمی دارند. فهرست کوتاه دارای منطق قوی، بهتر از فهرستی طولانی و بدون در نظر گرفتن جمیع جهات است.

۵. تعیین اهداف کوتاه مدت

با تعیین اهداف بلند مدت و انتخاب استراتژی شما می‌توانید اهداف کوتاه مدت و انگیزه‌بخش در راستای رسیدن به چشم انداز خود تدوین کنید. اهداف کوتاه مدت تعیین شده باید با توان کسب و کارتان تناسب داشته و در راستای اهداف بلندمدت و چشم انداز باشند.

معیارهای انتخاب استراتژی های کسب و کار

انواع استراتژی

بازده سرمایه‌گذاری قابل‌توجه است؟

برای مثال استار باکس با هزینه زیاد در مناطق گران‌قیمت ژاپن با بیش از ۴۰۰ واحد کسب‌وکار شروع به فعالیت کرد. نتیجه آن‌یک برند روز اما آسیب‌پذیر در مقابل رقبا بود، زیرا آن‌ها کیفیتشان در حد استارباکس و یا بالاتر بود اما ضعف گران بودن را نداشتند.

آیا مزیت رقابتی پایداری وجود دارد؟

برای دستیابی به یک مزیت رقابتی پایدار، یک استراتژی باید از دارایی‌ها و قابلیت‌های سازمانی بهره بگیرد و نقاط ضعف آن را خنثی سازد.

آیا استراتژی در آینده موفق خواهد بود؟

استراتژی باید بتواند متناسب با تغییرات بازار، همراه با تهدیدها و فرصت‌هایش، خود را حفظ نماید.

آیا استراتژی قابل ‌اجرا است؟

استراتژی باید در بطن منابع مالی و انسانی سازمان قرار داشته باشد. همچنین باید با دیگر ویژگی‌های سازمانی نظیر ساختار، سیستم‌ها، کارکنان و فرهنگ سازمان سازگار بوده و باعث تحرک هرچه بیشتر باشد.

آیا استراتژی با دیگر استراتژی های کسب و کار همخوان است؟

آیا منابع و استفاده از جریان نقدینگی با یکدیگر در تعادل هستند؟ آیا با سرمایه‌گذاری در منابع مالی یا انسانی، انعطاف‌پذیری سازمانی کاهش می‌یابد؟ آیا هم‌افزایی بالقوه با این استراتژی به دست می‌آید؟

استراتژی کسب و کار رقابتی

استراتژی رقابتی

پایه و اساس این استراتژی برای رقابت در بازار با رقبا تدوین می گردد. از این طریق شما می توانید کسب و کار خود را برای بازار رقابتی در جامعه آماده نمایید. شما باید تمام روش های سایر رقبا را بررسی کرده تا از یک برنامه قدرتمند و سطح بالاتر از آنها برای کسب و کار خود بهره ببرید.
داشتن یک روش انحصاری می تواند تبدیل به اسلحه پنهان و قدرتمند شما در فضای رقابتی بازار باشد. شما در این استراتژی باید از روش های جذب مشتری و تأمین نیازهای آن ها برای بالا بردن میزان فروش شرکت خود استفاده نمایید.

این مطالب را هم حتما بخوانید
4.7 3 رای ها
امتیاز بدهید
اشتراک در
اطلاع از
10 نظرات
قدیمی ترین
تازه‌ترین بیشترین واکنش نشان داده شده(آرا)
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
جلیل پور

استراتژی به یک مدیر کمک میکنه تا راحت تر به هدفش بره.و از طرفی میتونه بهترین استفاده و بازخورد رو از فرصت و نقاط قوتش بدست بیاره.عالی بود.

پاسخ به  جلیل پور

سلام جناب جلیل پور. بله قطعا همینطوره. بدون استراتژی انگار که کورکورانه در مسیر حرکت می کنیم.

اسلامی پور

ممنون از مطالب خوبتون

پاسخ به  اسلامی پور

سلام همراه عزیز اقیانوس آبی. متشکریم.

جلالوند

چرا کسب و کارها به مدیریت راهبردی یا همان مدیریت استراتژیک نیاز دارن؟

پاسخ به  جلالوند

سلام جناب جلالوند. در گذشته کسب و کار ها در کارهای روزمره غرق می شدند و با انجام کارهای عادی به نتیجه می رسیدند، اما امروزه استفاده از تفکر استراتژیک اجتناب ناپذیر است. از جمله منافع داشتن استراتژی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
آینده نگری
تقویت نگرشی خوش بینانه
نظم در مدیریت کسب و کار
نگاه عینی به مسائل پیش روی کسب و کار
شناسایی فرصت ها، اولویت بندی و بهره برداری از آنها
حداقل شدن تغییرات و شرایط نامطلوب و…

نصرآبادی

من همیشه در مبحث تعریف هدف کسب و کار و اینکه چه فرقی با هدفگذاری شخصی داره مشکل داشتم. مقاله شما خیلی خوب این بخش رو توضیح داده بود.

پاسخ به  نصرآبادی

ممنونم جناب نصرآبادی. پیشنهاد می کنم مدیرانی که در این مبحث مشکل دارن حتما مقاله ویژگی های هدف خوب رو بخونن.

حسام

سلام. وقت بخیر . ممکنه در مورد استراتژی خروج توضیح بدین؟ من زیاد این رو شنیدم ولی دقیق متوجهش نشدم.

پاسخ به  حسام

سلام. بله حتما
برخی فکر می کنند که استراتژی خروج برای وقتی است که کسب و کارشان نابود شده است. اما اینطور نیست. شما باید کسب وکار خود را به گونه ای ارزیابی کنید که بتوانید در آینده آن را به فروش برسانید. پس استراتژی خروج یعنی خارج شدن شما از مشارکت در یک کسب و کار . با نظارت بر یک استراتژی خروج موثر، می توان قیمت فروش کسب و کارتان را افزایش داد و مطمئن شد که کسب و کار شما حتی پس از ترک کردن شما هم پابرجا باقی خواهد ماند. اگر قصد واگذاری کسب و کار به یکی از کارمندان و یا اعضای خانواده را دارید حتما آموزش این شخص با زیر و بم کار ضروری است؛ چرا که انتقال یک کسب و کار با تعداد زیادی مخاطب و سرمایه در گردش به شخص نا آشنا باعث شکست آن می شود.

بهبود وضعیت استراتژی کسب و کار کسب وکارتان را از کجا شروع می کنید؟

جدیدترین مطالب مرتبط

در صورت علاقه مندی می توانید با تکمیل فرم زیر کد تخفیف 20 درصد تهیه کنید

کتاب مرتبط با این موضوع :

رزرو مشاوره

جهت رزرو مشاوره برای کسب و کارتان فرم زیر را تکمیل نمایید : 

برای شروع استراتژی کسب و کار کسب وکارتان چه اقدامی می خواهید انجام دهید؟

حالا که داری میری PDF مقاله رو دانلود کن همیشه داشته باشی